Korkuyu yenmek

Korku, insanlarda olduğu gibi hayvanlarda da bulunan, kimisi doğuştan kimisi sonradan kazanılan, tehlikeler karşısında tepki gösteren duygu halidir. İnsan anatomisi incelendiğinde heyecanlar içinde en çabuk etki gösteren duygu korkudur. Korku, bireyin kendi sağlığını, varlığını koruma içgüdüsüne dayanır. Dışarıdaki herhangi bir tehlike karşısında takınılan tavırdır. Kimisi yalnızlıktan, ölümden; kimisi sınavlardan, ayrılıklardan; kimisi de bilinmeyenlerden korkarlar. Korku bazen özgüven eksikliğinden de kaynaklanabilir.

“Korkunun bedensel veya fizyolojik belirtileri ise otonom sinir sisteminde ve iç salgı bezlerinde meydana gelen değişmelerdir. Korkunun arkasından yapılan kan muayenelerinde serumda bazı maddelerin (adrenalin, kortizol gibi) artmış olduğu görülür. Deri damarlarının büzülmesi, kılların dikilmesi (ürperme), kan dolaşımının artması, nabzın hızlanması, terleme ve titreme (tremor) insanda görülen tipik korku belirtilendir.”

 

Korkuya Sebebiyet Veren Durumlar

Korku hem doğuştan hem de sonradan olur. İnsanlarda bulunan doğuştan korkulara örnek verecek olursam, çocuğun kandan korkması; hayvanlarda bulunan korkular ise civcivlerin şahinlerden korkması şeklinde özetleyebilirim. Ama esas olarak korkular sonradan kazanılır. İnsanın yetiştiği toplumdan ötürü, çeşitli korkuları olur. Kimisi kamyondan korkar, kimisi kargalardan… Çocukların bilinçaltına yerleştirilen verilerin toplamıdır. Farz-ı misal verelim: Abisinin köpekten korktuğunu gören 4 yaşındaki bir kız, köpeklerden korkmayı öğrenmiştir. Aslında doğduğunda köpeklerden korkmazdı ama sonradan kazandı. Siz de dikkat etmişsinizdir. Bazı çocuklar, yılanlarla bile haşır neşir olmaktadır.

a)Temel Korkular

Çoğu psikologa göre doğuşta mevcut olan başlıca korkular şunlardır:

*Ani ve yüksek sesler,

*Yükseklikten korkma,

*Dokunma duyusunun etkinliği sonucunda vücudumuza değen çok sıcak veya soğuk uyarıcılar.

Bu üç temel korku sonradan kazanılan korkuların kökünü oluşturur ve her biri kendi içinde farklı tepkimelere yol açar.

b)Sonradan Kazanılan Korkular

Sonradan kazanılan korkular ise genelde şu başlıklar altında olur.

Bireyin tecrübeleri: Birey, yaşadığı olaylardan sonra nelerden korkup korkmayacağını öğrenir. Mesela denizde yüzerken boğulma tehlikesi atlatan bir çocuğun bir daha denize yaklaşmaması gibi.

Büyüklerinin öğrettikleri: Küçük çocuklar, çoğu zaman kendilerini büyüklerine oranla güçsüz hissederler. Büyüklerinin korkuları onların da korkusu olur. Kendi büyüğünün, çocuğa bir şeyden korkması gerektiğini tembihlemesi çocukta korku duygusunu aşılar. Örneğin anne ve babasının uçaktan korktuğunu öğrenen küçük bir birey, farkında olmadan uçaktan korkmayı öğrenmiştir.

Şartlanma yolu: Yetişkinlerin çocuktan bir şey istemesi durumda, çocuğun yapmaya gönlü yoksa çocuğa şartlı korku yollanmış olur. Mesela, “Bizimle çarşıya gelmezsen evde seni öcüler yer,” dendiğinde çocuk korkuyu öğrenir. Evde ya da başka bir yerde yalnız kalmamak için türlü türlü şeyler yapar. Bu kişi ileride yalnızlıktan korkar olacaktır.

Korkudan Arınma Yolları

1-Korkunun kaynağını yok etme: Çocukluktan gelen korkunun temeline inilmelidir. Kaynağı yok edersek sorunu çözmüş oluruz.

2-Korkuyu düşünmemek: Korkuyu hafızadan yavaş yavaş silmek gerekir. Korkunun varlığını kaale almamak, ona değer vermemek önem arz eder.

3-Örnek almak: Kendi yaşamından ya da başkalarının yaşamındaki benzer hadiseleri örnek alarak cesaret kazanmak gerekir.

4-Korkunun kesin nedenini bilmek: Kimi insanlar korkarlar ama neden korktuklarını bilmezler. Bunların yapması gereken korktuğun şeyin gerçekte ne olduğunu anlamaya çalışmaktır. Bazen başka bir şeyden korktuğunu sanır ama aslında korktuğu daha farklı şeydir. Birey kendine yalan söyleye söyleye korkuyu benliğine kabul ettirmiştir.

5-Korku esnasında dikkati dağıtmak:  Zihin aynı anda iki şeyi düşünemez. Mesela siz aynı anda hem kitap okuyup hem de film izleyemezsiniz. Birinden ötekine geçişler olur ama tam tamıyla konsantrasyon sağlanamaz. Aynı zaman dilimi içinde dikkatin toplanması mümkün değildir. Buradan yola çıkarak şunu önerebilirim: Korku anında dikkatinizi başka yöne vermeye çalışın. Zihninizi onla uğraştırmak yerine başka bir şeyle meşgale edin.

6-Korkulan şeyle ilgili bakış açısını değiştirmek: Korktuğunuz bir şeyi kafanızda iyiye yorumlayarak korkuyu yok edebilirsiniz. Bunun için düşünce gücü gerekir. Bunu yenmek için istek ve en önemlisi de korkulan şeyle yüzleşmek… Örneğin, köpekten sebepsiz yere korkan bir çocuğun korkusunu yenmesini istiyorsak, köpeğin yanına yerleştirilmeliyiz. Bu sayede ilerleme kaydedilebilir.

7-Korkuyu yavaş yavaş yok etmek: Hiçbir reform bir anda yapılmamıştır. Zamanla aşama aşama olmuştur. Başka bir örnek, ben duvara küçük bir siyah nokta koyarım, ertesi gün yine koyarım, bu böyle gün aşırı devam eder. Zamanla duvardaki siyah nokta kocaman bir şeye dönüşür ve bunu fark edemezsiniz. Korkuyu yenebilmek için sabır gerekir. Karanlıktan korkan birisine ışığı azalta azalta karanlıktan korkmama alıştırmak gibi.

 

Korkuyu Başlamadan Bitirmek İçin

Çocuklarda korku tohumlarının yetişmemesi için şunlar yapılmalıdır: Çocuğa cinli, perili masallar, cinayet hikâyeleri gibi korkulu şeyler anlatılmamalı; ölüm temalı, dehşetlik filmler izletilmemeli. “Chucky” isimli filmi izleyen bir çocuğun, kendi oyuncak bebeğinden korkmaması mümkün müdür? Küçük yaşta yereşen bu korkular ileride tedavisi mümkün olamayabilecek ruh ve sinir hastalıklarına sorun açabilir. Bu korkuların en büyüğü fobyalardır. Fobyaya sahip olanlar korkuların anlamsızlığını bildikleri halde, bundan kendilerini kurtaramazlar. Korku anında ise bayılma nöbetleri geçirebilir. O yüzden çocuklara davranırken dikkatli olmalı, bunun şuuruna varmalıyız.

Sağlıklı günler dilerim.

Reklamlar

About senar1st

Merhaba değerli okuyucular… Bloğumda hemen hemen her konuda yazı yazarım. Yolda yürürken gördüğüm bir şeyden rahatsızlık duyarsam o konuda tutar yazı yazarım.Ama genel olarak filmler üzerine kişisel yorumlarımı görürsünüz. Yorumlarım film izleyen kitleye göre yazılır. Filmleri izlemeyen okumasın. Yazmak benim için bir zevk. Bu zevkimi de kalemimi kullanarak gideriyorum. Umarım yazılarımı beğenirsiniz. Eleştirmek isteyen varsa da buyrun eleştirsin. Eleştiriye açığım :)

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: